wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów województwo dolnośląskie / powiat polkowicki / gmina Chocianów

Michałów

www.michalow.59-140.wsiepolskie.pl

Mieszkańcy, wybitne postacie / Grupy etniczne i regionalne

Język łemkowski jest niewątpliwie jednym z  dialektów ukraińskiego. Od języka literackiego różni się jednak znacznie.
Kształtował się bowiem pod silnym wpływem języka polskiego i zwłaszcza słowackiego. Występują w nim także elementy węgierskie i rumuńskie. Jest wiele słów spotykanych u Rusinów tylko na Łemkowszczyźnie np. chyża - chata, pec - piec. Język łemkowski nie był jednorodny i nie miał wypracowanej formy literackiej. Stanowił raczej zespół gwar, różniących się znacznie w poszczególnych obszarach Łemkowszczyzny. Kiedy w okresie  międzywojennym próbowano uczyć   na całej Łemkowszczyźnie języka w ,,znormalizowanej" wersji spod Krynicy, budziło to śmiech i drwiny. Łemkowskie podania, gadki i legendy, podobno jeszcze w latach trzydziestych liczne i ciekawe, w ogromnej większości 
przekazywane były ustnie i w zawierusze lat powojennych zostały w większości zapomniane. Łemkowszczyzna miała  także swoich pisarzy. Najwybitniejszym łemkowskim poetą - pisarzem był Wołodymyr Chylak.  

Ci, którzy interesują się kulturą łemkowską stwierdzą, że łemkowskie pieśni i spiwanky należą do  jednych z najpiękniejszych. Warto tu wspomnieć także o muzyce.Powstawała  ona na styku folklorów sąsiadów z Ukrainy, Zakarpacia, Słowacji, Węgier i Polski. Dawniej dominował w niej śpiew jednogłosowy, ale wpływy wschodnie spowodowały rozpowszechnienie się  śpiewu wielogłosowego. Zwykle metrum jest stałe, ale zdarzają się jego zmiany. Pieśni są wewnętrznie rozśpiewane, sylabom odpowiadają na ogół pojedyncze dźwięki. Większość melodii jest w tonacjach durowych i ma niewielką rozpiętość. Wiele opiera się na archaicznych skalach diatonicznych. Pieśni  tematycznie odnoszą się do  spraw życia Łemków, czyli ,, mówią" , np.  o miłości, liczne są pieśni wojackie. Niektóre piosenki opisują losy emigrantów. Są też pieśni obrzędowe i cerkiewne. W języku pieśni są liczne zapożyczenia oraz gramatyczne wpływy słowackie. W składzie łemkowskiej kapeli są instrumenty typowe dla góralszczyzny: skrzypce i basy, ale mamy także cymbały, częste w kapelach węgierskich i ukraińskich.