wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów województwo dolnośląskie / powiat polkowicki / gmina Chocianów

Michałów

www.michalow.59-140.wsiepolskie.pl

Kultura i tradycja regionu

Wielkie święta prawosławne

NARODZENIE
PRZENAJŚWIĘTSZEJ BOGURODZICY
Rożdiestwo Prieswiatoj Bohorodicy -
8 / 21 wrzesień
Jest to pierwsze wielkie święto rocznego cyklu świąt cerkiewnych, który rozpoczyna
się 1/14 września. O okolicznościach tego wydarzenia dowiadujemy się z
wczesnochrześcijańskiej tradycji. Małżeństwo Joachim i Anna nie miało dzieci.
Inni Żydzi uważali, że ich bezdzietność jest karą za grzechy i poniżali ich.
Oni zaś, ciągle modlili się do Boga, wierząc, że Bóg usłyszy ich modlitwy i
uszczęśliwi potomstwem. Pewnego dnia Joachim odszedł na pustynię, by tam w
samotności oddać się modlitwie. Anna została w domu i opłakiwała swoją
bezpłodność. Gdy zobaczyła ptasie gniazdo wypełnione pisklętami zawołała w
wielkim smutku: „Czym zawiniłam, że jestem gorsza od tych ptaków, które
cieszą się ze swego potomstwa. Nawet morze jest pełne ryb i ziemia wydaje
owoc w swoim czasie i wychwala Pana”. Bóg wysłuchał modlitw świętych
małżonków. Annie zjawił się Anioł Pański i powiedział: „Anno! Wasze modlitwy
zostały wysłuchane. Urodzisz córkę, która będzie radością wszystkich ludzi”.
Tę samą wieść przyniósł Anioł Joachimowi. Szczęśliwi małżonkowie dziękowali
Bogu za tę łaskę i obiecali, że przyszłe dziecko ofiarują na służbę Bogu. Swą
córkę nazwali Maria. Tak narodziła się Ta, przez Którą przyszedł do nas
Chrystus Pan i Zbawiciel.
  Ludzie
świętują dni urodzin swoich krewnych i bliskich, a także dni urodzin sławnych
i wybitnych ludzi. W tym dniu przynosimy bliskiemu nam człowiekowi prezenty.
A jaki prezent możemy przynieść Najświętszej Marii Pannie w dniu, w którym
Cerkiew czci Jej Narodzenie? Serdeczną modlitwę, świecę, a przede wszystkim
pamięć o Niej, naśladowanie Jej w naszym życiu. Naśladowanie Jej czystości,
Jej pokory, miłości i cierpienia. Preswiataja Bohorodice, spasi nas.
TROPAR:
Rożdiestwo Twoje, Bohorodice Diewo, radost'
wozwiesti wsiej wsielenniej: iz Tiebie bo wozsija Sołnce prawdy Christos Boh
nasz, i razrusziw klatwu, dadie błahosłowienije, i uprazdniw smiert', darowa
nam żywot wiecznyj.

  Narodzenie
Twoje Bogurodzico Panno obwieściło radość całemu światu, albowiem od Ciebie
zajaśniało Słońce Prawdy Chrystus Bóg nasz, który zburzył klątwę i dał
błogosławieństwo, pokonał śmierć i darował nam życie wieczne.


PODWYŻSZENIE KRZYŻA
PAŃSKIEGO
Wozdwiżenije Kriesta Hospodnia -14 / 27 wrzesień
Święto zostało ustanowione na pamiątkę wydarzeń związanych z losami Krzyża, na którym był
ukrzyżowany Zbawiciel – Jezus Chrystus. Po zdjęciu ciała Chrystusa z krzyża,
jego prześladowcy zakopali krzyż razem z dwoma innymi krzyżami stojącymi
obok. Na tym miejscu zbudowali świątynię pogańską. Tak minęło około 300 lat.
Za panowania cesarza Konstantyna Wielkiego – pierwszego z cesarzy, który
przyjął naukę Chrystusa, do Jerozolimy przybyła matka cesarza – Helena.
Postanowiła ona odnaleźć zagubiony krzyż Chrystusa i po długich
poszukiwaniach odkopane zostały krzyże, ale który z nich był krzyżem
Chrystusa nie wiedziano. W tym czasie obok miejsca, gdzie odkopano krzyże,
przechodziła procesja pogrzebowa. Zatrzymano ją, a po dotknięciu jednym z
krzyży umarły zmartwychwstał. Po tym poznano, że jest to krzyż Chrystusa.
Wokół krzyża zgromadziło się mnóstwo ludzi. Wszyscy chcieli zobaczyć,
pokłonić się mu i ucałować. Nie było to jednak możliwe ze względu na
zgromadzone tłumy. Wtedy arcybiskup Makary i cesarzowa Helena podnieśli krzyż
do góry, by wszyscy mogli mu się pokłonić. Było to około 340 roku po
narodzeniu Chrystusa.
  Każdy prawosławny chrześcijanin zawsze nosi na sobie krzyż, który otrzymuje przy
chrzcie. Często spotykamy się z różnymi formami krzyży. Każda forma pozostaje
w swojej istocie prawdziwym znakiem Krzyża Chrystusowego. Krzyż, na którym
ukrzyżowany był Jezus Chrystus składał się z dwóch głównych belek – dłuższej
pionowej i krótszej poziomej. W Kościele prawosławnym wierni uznają wiele
form krzyża. Jednym z nich jest krzyż ośmioramienny. Krzyż ten ma dwie
dodatkowe poprzeczki: górną poziomą i dolną ukośną. Górna, krótsza poprzeczka
oznacza tabliczkę, którą Piłat rozkazał przybić nad ukrzyżowanym Chrystusem.
Widniał na niej napis: „Jezus Nazareński, Król Żydowski” (Jan 19,19). Dolna
przedstawia podnóżek. Jej wydłużenie i ukośne położenie symbolizuje wagę
sprawiedliwości: po obu stronach Chrystusa ukrzyżowani byli dwaj skazańcy i
Ten, który wisiał po lewej stronie ubliżał Chrystusowi, a ten z prawej prosił
Zbawiciela: „Wspomnij mnie, Panie, kiedy przyjdziesz do Królestwa Twego” (Łk.
23,43).
TROPAR:
Spasi Hospodi, ludi Twoją i błahosłowi dostojanije Twoje, pobiedy
błahowiernym na soprotiwnyja daruja, i Twoje sochraniaja Krestom Twoim
żytielstwo.

  Zbaw Panie lud
Twój i błogosław Twemu dziedzictwu, ludzi wyznających prawdziwą wiarę darz
zwycięstwem nad przeciwnościami i Krzyżem Twoim obroń Twoją społeczność.

 
WPROWADZENIE MATKI BOŻEJ
DO ŚWIĄTYNI
Wwiedienije wo chram Prieswiatoj Bohorodicy -21 listopad / 4 grudzień
Jak mówi
Tradycja Święta, kiedy Najświętsza Maria Panna skończyła trzy lata, Jej
rodzice – Joachim i Anna postanowili spełnić swą obietnicę i oddać córkę na
służbę Bogu. Zwołali krewnych i znajomych, ubrali Marię w najlepsze szaty i
ze świecami w rękach, śpiewając duchowne pieśni, przyprowadzili ją do
Jerozolimskiej świątyni. Tam przyszłą Matkę Bożą spotkał arcykapłan
Zachariasz w otoczeniu licznych duchownych. Do świątyni prowadziły schody
składające się z 15 wysokich stopni. Ku zdziwieniu zebranych Maria szybko i
bez niczyjej pomocy pokonała wysokie stopnie i weszła na samą górę.
Arcykapłan wprowadził Ją do Najświętszego miejsca świątyni, dokąd mógł
wchodzić tylko sam i to raz w roku, by złożyć Bogu ofiarę oczyszczenia za
cały naród. Wszyscy byli zdziwieni widząc to niezwykłe wydarzenie. „Jeśli
ktoś spytałby mnie” - mówi św. Hieronim - „jak spędzała swe młodzieńcze lata
Najświętsza Maria Panna” - to odpowiedziałbym: „o tym wie tylko sam Bóg i
Archanioł Gabriel, nieodłączny Jej opiekun”. Tradycja cerkiewna mówi, że w
czasie pobytu w Jerozolimskiej świątyni, Maria wychowywała się w otoczeniu
pobożnych dziewic, uważnie czytała Pismo Święte, zajmowała się rękodziełem,
nieustannie modliła się, przestrzegała postów, opiekowała się ludźmi chorymi,
kalekami, biednymi. Rosła miłując Boga. Przez Nią przyszło na ziemię
zbawienie. Najświętsza Maria Panna stała się żywą świątynią, w której Bóg
przyjął na siebie ludzkie ciało i stał się człowiekiem.
TROPAR:
Dnieś błahowolenija Bożija priedobrażenije i czełowiekow spasienija propowiedanije,
w chramie Bożyi jasno Diewa jawlajetsia i Christa wsiem priedwozwieszczajet.
Toj i my wieliehłasno wozopiim: radujsia, smotrienija Ziżditieliewa
ispołnienije.
Dzisiaj łaski
Bożej zapowiedź i zbawienia ludzi głoszenie, albowiem przyjście Panny do
Świątyni Boga przyjście Chrystusa znamionuje. Dla niej więc i my głośno
zawołajmy: bądź pozdrowiona, gdyż planu Bożego jesteś wypełnieniem.

 

BOŻE NARODZENIE
Rożdiestwo Christowo -25 grudzień / 7 styczeń
Prawie 2000 lat temu, gdy rzymski cesarz August chciał dowiedzieć się dokładnie ilu ma
poddanych, rozkazał przeprowadzić spis ludności swego państwa. Spisowi
podlegała również ludność żydowska zamieszkująca Judeę, znajdująca się
wówczas pod panowaniem króla Heroda. Józef i Najświętsza Maria Panna musieli
udać się do Betlejem. Przybyli tam późnym wieczorem i nie mogli znaleźć
noclegu, gdyż w związku ze spisem w Betlejem było bardzo dużo przyjezdnych.
Najświętsza Maria Panna i Józef znaleźli sobie miejsce we wnętrzu jaskini, do
której w złą pogodę pasterze zaganiali swe stada. W tej jaskini Najświętsza
Maria Panna urodziła syna, obiecanego przez Boga, Zbawiciela świata, Pana
naszego, Jezusa Chrystusa. Prawie nikt nie wiedział o tym wielkim wydarzeniu.
Pasterzom pilnującym swych stad niedaleko Betlejem ukazał się Anioł Pański i
obwieścił: „Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego
narodu. Dziś w mieście Dawida urodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz,
Pan. A to będzie znakiem dla was: znajdziecie Niemowlę, owinięte w pieluszki
i leżące w żłobku”. I wtedy pojawiły się na niebie całe rzesze Aniołów,
którzy wychwalali Boga słowami: „Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi
pokój, w ludziach dobre upodobanie” (Łk. 2,14). Kiedy Aniołowie zniknęli,
pasterze skierowali się ku miastu i znaleźli w betlejemskiej jaskini Boże
Dziecię leżące w żłobie. Pokłonili się Mu jak Bogu, a Jego Matce opowiedzieli
o tym, co wydarzyło się w polu. W tym czasie na niebie pojawiła się nowa,
niezwykle jasna gwiazda. Dzięki niej dotarli do Betlejem trzej mędrcy ze
Wschodu. Odnaleźli jaskinię, a w niej Chrystusa i Jego Matkę. Oddali Mu
pokłon i ofiarowali swe dary: złoto, kadzidło i mirrę. Gdy narodził się
Chrystus, całe Boże stworzenie chciało przynieść Mu dary. Aniołowie Pańscy
przynieśli Mu swe pieśni, niebiosa przyniosły Mu w darze nową gwiazdę, ziemia
dała jaskinię, w której się narodził i żłobek, w którym Go położono, mędrcy
przynieśli Mu złoto, kadzidło i mirrę, a my, ludzie, ofiarowaliśmy Panu Jego
Najświętszą Matkę, Bogurodzicę.

Razem z
Aniołami przynosimy Chrystusowi również swoje modlitwy i pieśni, a w dzień,
kiedy świętujemy Boże Narodzenie, szczególnie chcemy wychwalać Boga i
dziękować Mu za to, że stał się człowiekiem, żył z nami i uczył nas jak żyć,
cierpiał i umarł za nas, zmartwychwstał i otworzył nam drogę do życia
wiecznego.
TROPAR: 
Rożdiestwo Twoje, Christie Boże nasz, wozsija mirowi swiet razuma, w niem bo zwiezdam
służaszczii, zwiezdoju uczachusia, Tiebie kłaniatisia, Sołncu prawdy i Tiebie
wiedieti s wysoty Wostoka. Hospodi, sława Tiebie.

  Narodzenie
Twoje, Chryste Boże nasz, dało światu mądrość, dzięki której ci, co gwiazdom
służyli, przez gwiazdę zostali pouczeni jak należy się kłaniać Tobie, Słońcu
Prawdy i Ciebie poznawać z perspektywy Wschodu, Panie chwała Tobie.

 

CHRZEST PAŃSKI Kreszczenije Hospodnie - 6 / 19 styczeń
  O narodzeniu Jezusa wiedzieli nieliczni – Bogurodzica, Józef, pasterze, trzej mędrcy ze
Wschodu. Do 30 roku życia Jezus mieszkał w Nazarecie i wszyscy myśleli, że
jest zwykłym człowiekiem, synem Marii i Józefa. W tym czasie na brzegu rzeki
Jordan pojawił się Jan Chrzciciel, który mówił o tym, że zbliża się Królestwo
Boże i szybko przyjdzie Zbawiciel świata. Jan Chrzciciel zaczął przygotowywać
ludzi do spotkania ze Zbawicielem. Mówił im, że nie można krzywdzić, obrażać
innych ludzi, nie można ich osądzać, czynić zła i na znak oczyszczenia od
grzechu chrzcił Izraelitów w wodach Jordanu. O Zbawicielu zaś mówił tak: „Oto
idzie za mną silniejszy ode mnie, Któremu ja niegodny jestem rozwiązywać
rzemieni u Jego sandałów. Ja chrzczę was wodą, a On będzie chrzcił was Duchem
Świętym”. Pewnego dnia, gdy Jan chrzcił ludzi nad Jordanem, przyszedł do
niego Sam Zbawiciel Jezus Chrystus i poprosił Jana, by ochrzcił również Jego,
Boga, który był bez grzechu. Jan rozpoznał Chrystusa i powiedział: „Ty
przychodzisz do mnie chrzcić się? To ja powinienem przyjąć chrzest od
Ciebie”. Jezus odpowiedział: „Ustąp teraz, albowiem muszę wypełnić wszelką
prawdę”. Wtedy Jan ochrzcił Go w wodach Jordanu i w ten sposób bezgrzeszny
Bóg wziął na Siebie wszystkie ludzkie grzechy. W czasie chrztu otworzyło się
niebo i Jan widział Ducha Świętego, który zstąpił na Chrystusa w postaci
gołębia. Słychać też było głos z nieba: „Ten jest Syn Mój umiłowany, Którego
Sobie upodobałem”. W taki sposób Bóg objawił Siebie ludziom w Trójcy Świętej.
Głos z nieba był głosem Boga Ojca, Duch Święty zstąpił w postaci gołębia, a
Syn Boży – Jezus Chrystus przyjął chrzest z rąk Jana.
  Co roku podążamy ku rzekom, jeziorom i studniom, by uczcić to wydarzenie i poświęcić
wodę.
TROPAR:
Wo Iordanie kreszczajuszczusia Tiebie, Hospodi, Trojczeskoje jawisia pokłonienije:
Roditieliew bo hłas swidietielstwowasze Tiebie, wozlubliennaho Tia Syna
imienuja, i Duch w widie hołubinie, izwiestwowasze słowiesie utwierżdienije.
Jawliejsia, Christie Boże, i mir proswieszczej, sława Tiebie.

  Gdy w Jordanie
Chrzciłeś się o Panie, objawiło się Trójcy uwielbienie, bowiem głos Ojca
zaświadczył o Tobie nazywając Cię Synem Umiłowanym, zaś Duch Święty w postaci
gołębicy był tych słów potwierdzeniem. Chwała Tobie Chryste Boże, Któryś się
objawił, by nauczać świat.

 

SPOTKANIE PAŃSKIE
Sretienije Hospodnie - 2 / 15 luty

  W dniu święta Spotkania Pańskiego Cerkiew wspomina następujące wydarzenie z ziemskiego
życia Jezusa Chrystusa. Żydzi mieli zwyczaj, zgodnie z którym w 40 dzień po
narodzeniu rodzice przynosili swego pierworodnego syna do świątyni, aby
poświęcić go Bogu. Przy tym składali ofiarę, bogaci jagnię i gołębia, biedni
dwa małe gołębie (por. Łk. 2, 22-24, II i III Mojż.). Zachowując ten zwyczaj
Maria Panna i Józef przynieśli dzieciątko Jezus do świątyni, a w ofierze
złożyli parę gołębi. W świątyni spotkał Jezusa starzec Symeon, któremu Bóg
obiecał, że nie umrze, dopóki nie zobaczy Zbawiciela. Św. Symeon długo
oczekiwał spełnienia tej obietnicy. Natchniony przez Ducha Świętego przyszedł
do świątyni, kiedy Maria Panna i Józef przynieśli tam Dziecię. Gdy św. Symeon
ujrzał Jezusa, wziął Go na ręce i rzekł: „Teraz puszczasz sługę Swego, Panie,
według słowa Swego, w pokoju, gdyż oczy moje widziały zbawienie Twoje, które
przygotowałeś przed obliczem wszystkich ludzi: światłość, która oświeci pogan
i chwałę ludu Twego izraelskiego” (Łk. 2, 29-32). Starzec przewidział walkę,
która rozpęta się wśród ludzi wokół imienia Jezusowego i dodał: „Oto ten
przeznaczony jest, aby przezeń upadło i powstało wielu w Izraelu, i aby był
znakiem, któremu się sprzeciwiać będą” (Łk. 2, 34). Zwracając się zaś do
Marii, rzekł: „Także Twoją własną duszę przeniknie miecz”, przepowiadając cierpienia
Matki, która zobaczy swego Syna rozpiętego na krzyżu. Przy świątyni
jerozolimskiej mieszkała wówczas prorokini Anna, 80-letnia wdowa, służąca
Bogu w poście i modlitwie. Ona również zaczęła wysławiać Boga i mówić
wszystkim, że Dziecię to jest oczekiwanym Zbawicielem (Łk. 2, 37-38).
  Spotkanie
Pańskie, to spotkanie starca Symeona z Chrystusem, człowieka z Bogiem, to
spotkanie Starego i Nowego Testamentu. To również przypomnienie o tym, że i
my do spotkania z Bogiem powinniśmy się odpowiednio przygotować. Na święto
Spotkania Pańskiego przynosimy do cerkwi duże świece woskowe. Nazywa się je
gromnicami. Świeca gromniczna obrazuje Matkę Bożą, która w pokorze oddaje się
woli Bożej. Z niej narodził się Jezus Chrystus – światłość (płomień ze
świecy), która świeci w ciemności i oświeca każdego człowieka.
TROPAR:
Radujsia, Błahodatnaja Bohorodice Diewo, iz Tiebie bo wozsija Sołnce
prawdy, Christos Boh nasz, proswieszczajaj suszczyja wo t'mie. Wiesielisia i
ty, starcze prawiednyj, prijemyj wo objatija Swoboditiela dusz naszych,
darujuszczaho nam woskresienije.

  Bądź
pozdrowiona Bogurodzico Panno, pełna łaski, albowiem z Ciebie zabłysło Słońce
Prawdy, Chrystus Bóg nasz, by oświecić tych, którzy przebywają w ciemności.
Ciesz się i ty starcze sprawiedliwy, który przyjąłeś w swoje objęcia
Wybawiciela naszych dusz, obdarowującego nas zmartwychwstaniem.

 

ZWIASTOWANIE NAJŚWIĘTSZEJ
MARII PANNY
Błahowieszczenije Prieswiatoj Bohorodicy - 25 marzec / 7 kwiecień
  Okres wiosennego zrównania się dnia z nocą od wieków był czasem świątecznym wielu
narodów – uważany był za początek wiosny. Pod koniec IV i na początku V wieku
chrześcijanie związali ten czas ze wspomnieniem Zwiastowania Najświętszej
Marii Panny, pierwszego znaku nadchodzącego zbawienia. Od czasu wygnania
Adama i Ewy z Raju wszyscy ludzie oczekiwali wypełnienia się danej przez Boga
obietnicy, że przyjdzie na świat Zbawiciel. O tym wydarzeniu mówi ewangelista
Łukasz. Miało ono miejsce w Nazarecie, w domu starca Józefa, gdzie mieszkała
Najświętsza Maria Panna. Pewnego wiosennego dnia, gdy święta Panna modliła
się w swej komnacie, stanął przed Nią Archanioł Gabriel i powitał ją
radosnymi słowami: „Bądź pozdrowiona, łaską obdarzona, Pan z Tobą,
błogosławionaś między niewiastami”. Maria ujrzawszy anioła przestraszyła się
i rozważała, co by mogły znaczyć jego słowa. Anioł zaś powiedział: „Nie bój
się, Mario, znalazłaś bowiem łaskę u Boga. I oto poczniesz w łonie i urodzisz
syna i nadasz mu imię Jezus. Ten będzie wielki i będzie nazwany Synem
Najwyższego. I da Mu Pan Bóg tron Jego Ojca Dawida. I będzie królował nad
domem Jakuba na wieki, a Jego królestwu nie będzie końca”. Maria dalej nie
wszystko rozumiała i zapytała: „Jak to się stanie, skoro nie mam męża?”. Na
to anioł odpowiedział jej: „Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego
zacieni Cię. Dlatego też to, co się narodzi, będzie święte i będzie nazwane
Synem Bożym”. Wtedy Najświętsza Maria Panna pokornie oddając się woli Bożej
powiedziała: „Oto ja, służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa
twego”. Gdy anioł odszedł, Maria Panna pośpieszyła do Elżbiety, przyszłej
matki św. Jana Chrzciciela, by podzielić się z nią tą radosną nowiną.
  Święto Zwiastowania jest jednym z najbardziej radosnych świąt. W tym dniu jest
zwyczaj wypuszczania na wolność ptaków na znak tego, że zaczęło się
wyzwolenie rodu ludzkiego z pęt grzechu i wiecznej śmierci.
TROPAR:
Dnies' spasienija naszeho hławizna, i jeże ot wieka tainstwa jawlenije;
Syn Bożyj, Syn Diewy bywajet, i Gawryił błahodat' błahowiestwujet. Tiemże i
my s nim Bohorodice wozopiim: radujsia, Błahodatnaja, Hospod' s Toboju.

  Dzisiaj
zbawienia naszego początek i objawienie odwiecznej tajemnicy; Syn Boży synem
Panny się staje, a Gabriel dobrą nowinę o łasce głosi. Dlatego więc i my wraz
z nim do Bogurodzicy zawołajmy: Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą”.

WEJŚCIE CHRYSTUSA DO
JEROZOLIMY
Wchod Hospodien wo Ijerusalim - na tydzień przed
świętem Zmartwychwstania Pańskiego – Paschy
  W sobotę przed
Palmową Niedzielą przybył Chrystus wraz z uczniami do Betanii, gdzie
wskrzesił Łazarza. Betania to miejscowość w pobliżu Jerozolimy. Wieść o
wskrzeszeniu Łazarza, który już cztery dni przeleżał w grobie, bardzo szybko
rozeszła się po okolicy i dotarła do Jerozolimy. Następnego dnia rano, gdy
Jezus i uczniowie zbliżali się do Jerozolimy, Jezus zwrócił się do dwóch
uczniów i rzekł im: „Idźcie do wioski, która jest przed wami, a zaraz przy
wejściu do niej znajdziecie oślę uwiązane, na którym nikt jeszcze z ludzi nie
siedział, odwiążcie je i przyprowadźcie je”. Uczniowie przyprowadzili
osiołka. Chrystus wsiadł na niego i tak wjeżdżał do miasta. Spotkał Go
ogromny tłum. Jedni rozściełali swe płaszcze na drodze, inni trzymali w
rękach gałązki drzew palmowych. Wszyscy witali Jezusa jak Króla, a dzieci
wołały głośno: „Hosanna Synowi Dawidowemu! Błogosławiony, który przychodzisz
w imieniu Pańskim, Hosanna na wysokościach!”. Nie podobało się to wrogom
Jezusa. Podeszli do Niego i spytali: „Czy nie słyszysz, co one mówią? Nie
zaprzeczysz im?”. Jezus im odpowiedział: „Czy nigdy nie czytaliście
proroctwa? Mówię wam, że jeżeli one zamilkną, to kamienie zaczną mówić
zamiast nich”. Powitanie Zbawiciela było podobne do wcześniejszego
wydarzenia. 1000 lat wcześniej Jerozolima witała podobnie Dawida po jego
zwycięstwie nad Goliatem. Wtedy zazdrosny król Saul planował, jak zabić
Dawida. Teraz kapłani i faryzeusze, widząc powitanie Zbawiciela, również
postanowili Go zabić. My też
spotkamy Pana Jezusa z zielonymi gałązkami w rękach. Przychodzimy do Cerkwi z
„palmami”. Przez te gałązki łączymy się z tymi, którzy radośnie spotykali
Chrystusa przy Jego wjeździe do Jerozolimy.
TROPAR:
Obszczeje woskresienije prieżdie Twojeja strasti uwieriaja, iZ miertwych
wozdwigł jesi Łazaria, Christie Boże, tiemże i my, jako otrocy pobiedy
znamienija nosiaszcze, Tiebie Pobieditielu smierti, wopijem: „Osanna w
wysznich, błahosłowien Hriadyj wo imia Hospodynie”.
  Spohriebszesia Tiebie krieszczenijem, Christie Boże nasz, biezsmiertnyja
żyzni spodobichomsia woskriesienijem Twoim, i wospiewajuszcze zowiem: „Osanna
w wysznich, błahosłowien Hriadyj wo imia Hospodynie”.

  W przededniu
Twych cierpień ogólne zmartwychwstanie udokumentowałeś wskrzeszając Łazarza,
Chryste Boże. Dlatego więc i my, jak ongiś dzieci, nosząc znamiona
zwycięstwa, Tobie Zwycięzcy nad śmiercią wołamy: „Hosanna na wysokościach,
błogosławiony, który idzie w Imię Pańskie”.
  Boże Chryste nasz! Współpogrzebani z Tobą przez chrzest, dostąpiliśmy
nieśmiertelności przez Twe Zmartwychwstanie, dlatego śpiewając wołamy:
„Hosanna na wysokościach, błogosławiony, który idzie w Imię Pańskie”.

 

WNIEBOWSTĄPIENIE JEZUSA
CHRYSTUSA
Wozniesienije Hospodnie
  Po swoim Zmartwychwstaniu Jezus Chrystus przebywał na ziemi przez 40 dni. W tym czasie
często zjawiał się swoim uczniom i przygotowywał ich do głoszenia Ewangelii
wszystkim narodom. Gdy Pan zjawił się im w 40 dniu po Zmartwychwstaniu
polecił im nie odchodzić z Jerozolimy, ale oczekiwać wypełnienia się
obietnicy: „Gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie
moimi świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i Samarii, i aż po krańce ziemi”
(Dz. Ap. 1,3). Powiedział też uczniom: „Dana Mi jest wszelka moc na niebie i
na ziemi. Idźcie tedy i czyńcie uczniami wszystkie narody, chrzcząc je w imię
Ojca i Syna i Ducha Świętego, ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam
przykazałem. A oto Ja jestem z wami po wszystkie dni, aż do skończenia
świata” (Mat. 28,18-20). Po tym został uniesiony w górę i obłok skrył Go.
Kiedy ciągle jeszcze uczniowie wpatrywali się w niebo, przystąpili do nich
dwaj mężowie w białych szatach (Aniołowie) i rzekli: „Mężowie galilejscy,
dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo? Ten Jezus wzięty od was do nieba
przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba” (Dz. Ap.
1,11).
TROPAR:
Wozniesłsia jesi wo sławie, Christie Boże nasz, radost' sotworiwyj
uczenikom obietowanijem Swiataho Ducha, izwieszczennym im bywszim
błahosłowienijem, jako Ty jesi Syn Bożyj, Izbawitiel mira.

 W chwale
wstąpiłeś do nieba, Chryste Boże nasz i uczniom Twoim sprawiłeś radość
obietnicą zesłania Świętego Ducha, udzielonym zaś błogosławieństwem umocniłeś
ich w przekonaniu, że to Ty jesteś Synem Bożym i Zbawicielem Świata.

 

ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO
NA APOSTOŁÓW - PIĘĆDZIESIĄTNICA
Soszestwije Swiataho Ducha na Apostołow
  Dzień Zesłania Ducha Świętego na Apostołów, pięćdziesiąt dni po Zmartwychwstaniu Chrystusa
uważany jest też za początek Cerkwi Chrystusowej. Po wniebowstąpieniu
Chrystusa Jego matka, apostołowie i uczniowie zbierali się w Jerozolimie na
wspólną modlitwę. W dzień żydowskiego święta Pięćdziesiątnicy w domu, w
którym przebywali „dał się słyszeć szum, jakby uderzenie silnego wiatru i
napełnił się cały dom, gdzie siedzieli. I ukazały się im języki jakby z
ognia, które się rozdzieliły i usiadły na każdym z nich. I napełnieni zostali
wszyscy Duchem Świętym i zaczęli mówić innymi językami, tak, jak im Duch
poddawał” (Dz.Ap. 2, 2-4). Jerozolima pełna była pielgrzymów, którzy przybyli
tu ze wszystkich krańców Rzymskiego Imperium. Uwagę wszystkich skupiła grupa
Galilejczyków ogarniętych proroczym duchem i zwracających się do narodu z
dziwnymi słowami, wypowiadanymi w różnych językach. Nie wszyscy jednak mogli
zrozumieć, co to wszystko znaczy i dziwili się: „Czyż oto wszyscy ci, którzy
mówią, nie są Galilejczykami? Jakże więc to jest, że słyszymy, każdy z nas,
swój własny język, w którym urodziliśmy się?” (Dz.Ap. 2, 7-8). Niektórzy, nie
rozumiejąc obcych języków, naśmiewali się z Apostołów mówiąc o nich, że są
pijani. Wtedy Apostoł Piotr zabrał głos i powiedział zebranym, że nadszedł
czas spełnienia nadziei Izraela, „Jezusa Nazareńskiego, męża, którego Bóg
przed wami uwierzytelnił przez czyny niezwykłe, cuda i znaki (...), Tego
wyście rękami bezbożnych ukrzyżowali i zabili; ale Bóg Go wzbudził
rozwiązawszy więzy śmierci, gdyż było rzeczą niemożliwą, aby przez nią był
pokonany” (Dz.Ap. 2., 22-24, 2. 33). Poruszeni do głębi Izraelici pytali Piotra
i pozostałych Apostołów, co mają czynić. W odpowiedzi usłyszeli: „(…)
pokutujcie za swoje grzechy i chrzcijcie się w Imię Jezusa Chrystusa na
odpuszczenie grzechów waszych, a otrzymacie dar Ducha Świętego”. W tym dniu
przyjęło chrzest około 3000 ludzi i odtąd ciągle przybywa wyznawców Jezusa
Chrystusa.
  Po świątecznej Liturgii, odprawiana jest uroczysta wieczernia. W czasie wieczerni duchowny
czyta specjalne modlitwy. W czasie czytania tych modlitw po raz pierwszy od
Wielkanocy stajemy na kolana. Dlatego te modlitwy nazwane są
„kolenoprekłonnymi”. W dniu tym także po raz pierwszy od Paschy czytamy
modlitwę do Ducha Świętego – Cariu Niebiesnyj.
TROPAR:
Błahosłowien jesi, Christie Boże nasz, Iże premudry łowcy jawlej,
nisposław im Ducha Swiataho, i tiemi ułowlej wsieliennuju, Czełowiekolubcze,
sława Tiebie.
Błogosławiony
jesteś Chryste Boże nasz, Któryś rybaków uczynił mędrcami, zesłałeś im Ducha
Świętego i dzięki nim cały świat pozyskałeś. Chwała Tobie Boże miłujący
ludzi.

 

PRZEMIENIENIE PAŃSKIE
Preobrażenije Hospodnie -6 / 19 sierpień
  Jezus Chrystus często przepowiadał o czekających Go cierpieniach i śmierci. Nie chciał, by
Jego uczniowie załamali się wtedy, gdy zobaczą Go na krzyżu pośród dwóch
ukrzyżowanych z Nim złoczyńców. Nie chciał, by zapomnieli, że jest Bogiem.
Dlatego na kilka tygodni przed swoim ukrzyżowaniem zabrał trzech apostołów:
Piotra, Jakuba i Jana i zaprowadził ich na górę Tabor, aby się pomodlić. „Gdy
się modlił, wygląd Jego twarzy się odmienił i Jego odzienie stało się lśniąco
białe. A oto dwóch mężów rozmawiało z Nim. Byli to Mojżesz i Eliasz. Ukazali
się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, które miało dokonać się w
Jerozolimie. Tymczasem Piotr i jego towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się
obudzili, ujrzeli Jego chwałę i dwóch mężów stojących przy nim. Gdy oni odchodzili
od Niego, Piotr rzekł do Jezusa: „Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy
trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden Mojżeszowi i jeden Eliaszowi”. Gdy
jeszcze to mówił, zjawił się obłok i osłonił ich. Zlękli się, gdy weszli w
obłok. A z obłoku odezwał się głos: „To jest Syn mój wybrany, Jego
słuchajcie”. W chwili, gdy odezwał się ten głos, Jezus znalazł się sam. A oni
zachowali milczenie i w owym czasie nikomu nic nie oznajmili o tym, co
widzieli”. Tak mówi o Przemienieniu Pańskim ewangelista Łukasz (9,29-36).
Piszą o Nim w swoich ewangeliach Mateusz i Marek (Mat. 17, 1-8; Mar. 9, 2-8).
Wszyscy podkreślają jedno: gdy uczniowie ujrzeli światłość Przemienienia
Jezusa, ogarnęła ich niewypowiedziana radość; chcieli, by tak zostało już na
zawsze. Ta światłość Przemienienia, Boża światłość, nigdy nie odeszła z
ziemi. Niektórzy święci, jak na przykład św. Grzegorz Palamas i św. Serafim z
Sarowa jeszcze za życia stali się godni tego, by przebywać w tej światłości,
którą widzieli apostołowie na górze Tabor.
 Przez swoje Przemienienie Jezus Chrystus odkrył nam chwałę Królestwa Bożego, do którego
wszyscy podążamy. Znając światłość naszego celu łatwiej nam do niego dążyć,
łatwiej jest zrozumieć i przyjąć przykazania Boże, łatwiej naśladować
Chrystusa (Mat. 11,29) i świętych, powstrzymywać się od złych uczynków,
zmieniać swoje życie na lepsze, mieć nadzieję na pomoc i wskazania Ducha
Świętego.
TROPAR:
Preobraziłsia jesi na horie, Christie Boże, pokazawyj uczenikom Twoim
sławu Twoju, jakoże możachu: da wozsijajet i nam griesznym swiet Twoj
prisnosuszcznyj, molitwami Bohorodicy, Swietodawcze, sława Tiebie.

 Przemieniłeś
się na górze, Chryste Boże, ukazując uczniom Twoim chwałę na tyle, ile mogli
przyjąć. Niech i nam grzesznym dostępną będzie światłość wiekuista, przez
modlitwy Bogurodzicy. Chwała Tobie Dawco Światłości!

 

ZAŚNIĘCIE NAJŚWIĘTSZEJ
MARII PANNY

Uspienije Preswiatoj Bohorodicy - 15 / 28 sierpień

 Po wniebowstąpieniu Jezusa Chrystusa i zesłaniu Ducha Świętego apostołowie
rozeszli się w różne strony świata, by głosić Ewangelię. Matka Boża została w
Jerozolimie i mieszkała w domu ewangelisty Jana Teologa. Była dla chrześcijan
wzorem sprawiedliwego i pobożnego życia, umacniała ich w wierze, pocieszała w
różnych trudnych chwilach. Na kilka dni przed końcem Jej ziemskiego życia,
Matce Bożej zjawił się Archanioł Gabriel i oznajmił Jej o nadejściu chwili, w
której Syn przyjmie Jej świętą duszę. Na pogrzebie Bogurodzicy zebrali się
rozproszeni po świecie Apostołowie. W uroczystej procesji przenieśli Jej
ciało do Getsemanii i złożyli w grocie między grobem Jej rodziców i grobem
Józefa. Trzeciego dnia przybył do Jerozolimy apostoł Tomasz, którego nie było
przy śmierci i na pogrzebie Matki Bożej. Spóźniony apostoł Tomasz bardzo
chciał po raz ostatni zobaczyć Bogurodzicę. Apostołowie otworzyli grób, ale
nie znaleźli tam ciała Marii. Zakłopotanym i zasmuconym uczniom Chrystusa
ukazała się Matka Boża w otoczeniu aniołów i powiedziała: „Weselcie się. Będę
zawsze modlić się do Boga i prosić mego Syna, by spełnił każdą waszą prośbę”.
Słysząc te słowa apostołowie wielbili Boga i z radością wrócili do
Jerozolimy. Do święta
Zaśnięcia Matki Bożej przygotowujemy się poprzez dwutygodniowy post. To
święto skłania nas również do rozmyślań o naszej śmierci. Śmierć jest czymś
strasznym i bezsensownym, ale tylko dla tych, którzy nie wierzą w zmartwychwstanie.
TROPAR:
W rożdżestwie dziewstwo sochraniła jesi, wo uspienii mira nie ostawiła
jesi, Bohorodice: prestawiłasia jesi k żywotu, Mati suszczi Żywota i
molitwami Twoimi izbawlajeszi ot smierti duszi nasza.

Rodząc zachowałaś dziewictwo, w śmierci Swej świata nie porzuciłaś Bogurodzico,
przeszłaś do życia, gdyż jesteś Matką Życia i Twoimi modlitwami wybawiasz od
śmierci nasze dusze.

ZMARTWYCHWSTANIE PAŃSKIE
- PASCHA, ŚWIĘTO ŚWIĄT

Woskresienije Christowo
 W chwili, gdy Chrystus umarł na Krzyżu wydarzyło się wiele dziwnych rzeczy. Zasłona u
wejścia do miejsca Najświętszego w Świątyni Jerozolimskiej rozerwała się na
dwoje. Zatrzęsła się ziemia i zaćmiło się słońce (Łk. 23,45). Uczniowie
zdjęli ciało Chrystusa z Krzyża i w pośpiechu pochowali je w pobliskim
grobie, gdyż nastawał szabat – dzień, w którym Żydzi nie mogli zajmować się
niczym, oprócz modlitwy. W pierwszy dzień po Sobocie, bardzo wczesnym
rankiem, Maria Magdalena i inne kobiety przyszły do grobu, by zgodnie ze
zwyczajem namaścić wonnymi olejkami ciało Chrystusa. Zaniepokoiły się, gdy
zobaczyły, że grób jest otwarty. Zdziwiły się jeszcze bardziej, gdy weszły do
środka i przekonały się, że grób jest pusty! Wtedy objawił im się Anioł w
szatach białych jak śnieg i powiedział: „Dlaczego szukacie żyjącego wśród
umarłych. Nie ma Go tu, ale wstał z martwych. Wspomnijcie, jak mówił wam,
będąc jeszcze w Galilei, że Syn człowieczy musi być wydany w ręce grzesznych
ludzi i musi być ukrzyżowany, a dnia trzeciego powstać” (Łk. 24,5-7). Przez
moc Swego Zmartwychwstania Chrystus pokonał śmierć i dzięki Niemu wszyscy
ludzie również powstaną z martwych.
  Pascha to najważniejsze i najbardziej radosne święto wszystkich chrześcijan. Paschalne
nabożeństwo zaczyna się o północy. Cerkiew jest specjalnie przyozdobiona
kwiatami, białymi szatami, światłami, śpiewem. Bardzo często przed wszystkimi
zebranymi w cerkwi pojawia się duchowny z krzyżem i trzema świecami. Zwraca
się wtedy do nas słowami: „Chrystus Zmartwychwstał!”, na co wszyscy radośnie
odpowiadamy: „Naprawdę Zmartwychwstał!”.
TROPAR:
Christos Woskriesie iz miertwych, smiertiju smiert' popraw i suszczim wo
hrobiech żywot darowaw.

Chrystus powstał z martwych, śmiercią śmierć unicestwił i będącym w grobach dał życie
wieczne.